Thứ Hai, 4 tháng 11, 2013

Huyền thoại Võ Nguyên Giáp - Từ những góc nhìn khác

*MLC: Đại tướng Võ Nguyên Giáp, người anh hùng huyền thoại của chế độ CS VN, một tứ trụ triều đình,  thần tượng của biết bao người lính, con dân nước Việt. Nói đến ông, hệ thống truyền thông của đảng đã ca ngợi ông đến độ nhiều người có cảm tưởng sẽ chẳng còn lời ca tụng nào xứng đáng với ông nữa, thậm chí báo Lao động còn đã phong "thánh" cho ông.
Tuy nhiên vì ông là một nhân vật lịch sử, mà đã là nhân vật lịch sử cần phải được nhìn nhận dưới nhiều góc độ, đa dạng và nghiêm túc. Lịch sử phải luôn nghiêm túc và chân thật (đến mức có thể nhất) vì lý do này và để tập hợp tư liệu (riêng cho mình) cho cái nhìn đa chiều về nhân vật lịch sử này, Mõ xin phép các chủ blog, trang web khác sưu tầm nhiều bài viết về con người, vị tướng "huyền thoại" cất trữ vào blog này (xin lưu ý: chủ blog không trả nhuận bút)
-----------------------------------------------

Oriana Fallaci gặp Đại tướng Giáp

Bùi Văn Phú
1Nữ ký giả người Ý Oriana Fallaci nổi tiếng từ cuối thập niên 1960 với những bài phỏng vấn lãnh đạo các quốc gia như: Indira Gandhi, Willy Brandt, Robert Kennedy, Đặng Tiểu Bình, Golda Meir, Yasir Arafat, Ali Bhutto, Henry Kissinger, Nguyễn Văn Thiệu v.v…
Đại tướng Võ Nguyên Giáp cũng đã dành cho Fallaci một cuộc phỏng vấn tại Hà Nội vào tháng 2-1969, khi cuộc chiến Việt Nam ở vào cao điểm với sự can dự của người Mỹ lên đến hơn nửa triệu lính đang chiến đấu tại Việt Nam. Đó cũng là thời điểm một năm sau cuộc Tổng Tấn công Tết Mậu Thân và hòa đàm Paris đang diễn ra.

Trong tác phẩm Interview with History (Nxb Liveright, 1976) Fallaci đã viết về lần gặp Tướng Giáp với nhiều chi tiết đáng chú ý.
 Theo giới chức Việt Nam sắp xếp cho cuộc gặp thì đây là buổi mạn đàm với Tướng Giáp, không phải một cuộc phỏng vấn. Khi Fallaci và phái đoàn được gặp, Tướng Giáp không muốn người nữ ký giả dùng máy ghi âm. Ông cũng nói: “Đây chỉ là cuộc mạn đàm giữa chúng ta”.
Buổi gặp kéo dài 45 phút, Tướng Giáp nói tiếng Pháp. Là một ký giả với tay nghề cao, Fallaci đã biến “buổi diễn thuyết” của ông thành cuộc phỏng vấn. Có những lần nữ ký giả muốn ngắt lời để hỏi sâu thêm thì Tướng Giáp trả lời: “Hãy Kiên nhẫn. Đừng ngắt lời tôi”.
Ký giả Fallaci đến Hà Nội cùng với ba phụ nữ Ý khác, trong đó hai người thuộc Đảng Cộng sản và một theo Đảng Xã hội. Yêu cầu gặp Tướng Giáp chỉ được chấp thuận lúc họ sắp rời Việt Nam. Ngoài bốn phụ nữ Ý, trong buổi gặp còn có người hướng dẫn, thông dịch và vài nhân viên người Việt khác.
Những phát biểu chính của Tướng Giáp trong cuộc gặp đó như sau:
Số thương vong của Mỹ, Tướng Giáp nói đã tiêu diệt được 54 nghìn, vượt quá con số lính Mỹ hy sinh trong chiến tranh Triều Tiên, người nữ ký giả đặt vấn đề.
Oriana Fallaci: Con số người Mỹ đưa ra là 34 nghìn tử vong, thưa Đại tướng.
Võ Nguyên Giáp: Tôi nói ít nhất là gấp đôi. Người Mỹ luôn đưa ra con số thấp hơn sự thực: khi chúng thích hợp với họ, ba thay vì năm. Họ không thể đã có 34 nghìn tử vong. Khi mà chúng tôi đã bắn hạ hơn 3 nghìn 200 máy bay của họ. Khi mà họ thừa nhận rằng cứ 5 máy bay đã có một bị bắn rớt! Nhìn xem: trong năm năm chiến tranh họ chắc chắn đã mất không ít hơn 70 nghìn lính. Và con số đó có lẽ còn quá thấp.
OF: Thưa Đại tướng, người Mỹ cũng nói rằng ông đã mất nửa triệu quân.
VNG: Con số chính xác.
Về Tết Mậu Thân, nhận định của Tướng Giáp là trước khi có biến cố này thì người Mỹ tin là họ đang thắng. Cuộc tổng tấn công xảy ra là điều cho thấy Lực lượng Giải phóng có thể tấn công bất cứ khi nào họ muốn và vào bất cứ đâu, kể cả Sài Gòn.
OF: Thưa Đại tướng. Mọi người đồng ý Tổng Tấn công Tết là thắng lợi tâm lý to lớn. Nhưng từ góc nhìn quân sự, ông có nghĩ đó là một thất bại?
VNG: Thất bại?
OF: Tôi cho là như thế, thưa Đại tướng.
VNG: Bà hãy nói điều này với, hay nên hỏi, Mặt trận Giải phóng.
OF: Trước hết tôi muốn hỏi Đại tướng.
VNG: Bà phải hiểu đó là một câu hỏi tế nhị, mà tôi không thể đưa ra những phán đoán, tôi không thể xen vào việc của Mặt trận. Đó là điều tế nhị… rất tế nhị… Dù sao, bà đã làm tôi ngạc nhiên, vì cả thế giới đã thừa nhận rằng, nhìn từ quan điểm quân sự và chính trị, Tổng Tấn công Tết…
OF: Thưa Đại tướng, ngay cả nhìn từ quan điểm chính trị, đó không phải là một thắng lợi to lớn. Dân chúng đã không nổi dậy, và sau hai tuần người Mỹ đã giành lại kiểm soát. Chỉ ở Huế chúng ta đã thấy cuộc chiến kéo dài một tháng. Tại Huế, nơi có bộ đội miền Bắc.
VNG: Tôi không biết nếu Mặt trận đã có tiên liệu hay mong đợi dân nổi dậy, mặc dù tôi nghĩ rằng nếu không có giúp đỡ của quần chúng thì các lực lượng của Mặt trận sẽ không thể vào thành phố. Và tôi sẽ không bàn về Tổng Tấn công Tết, nó không tùy thuộc vào tôi, không tùy thuộc vào chúng tôi; nó được chỉ đạo bởi Mặt trận…
Trận chiến tại Khe Sanh, Tướng Giáp không coi đó là một Điện Biên Phủ thứ hai. Đối với ông Khe Sanh không quá quan trọng.
Về hòa đàm Paris, nhận định của Tướng Giáp là sẽ kéo dài lâu. Miền Bắc sẽ không từ bỏ những đòi hỏi và sẽ không vội, sẽ kiên nhẫn. Trong khi những phái đoàn thảo luận ở Paris, chúng tôi tiếp tục chiến tranh. Bắc Việt muốn người Mỹ rút hết khỏi Việt Nam. Ông nói: “Bất cứ thoả hiệp nào đều là đe dọa của sự nô lệ. Chúng tôi thà chết chứ không làm nô lệ.”
Khi hỏi sẽ kéo dài chiến tranh đến bao lâu, Tướng Giáp trả lời: “Kéo dài nếu cần. 10, 15, 20, 50 năm. Cho đến khi đạt thắng lợi toàn vẹn, như Chủ tịch Hồ Chí Minh của chúng tôi đã nói. Đúng vậy. Cho dù 20 năm, ngay cả 50 năm! Chúng tôi không vội. Chúng tôi không sợ.”
Sau khi đoàn phụ nữ Ý được Đại tướng Giáp tiếp, về khách sạn họ chép lại chi tiết những gì đã ghi được trong buổi gặp gỡ.
Điều lý thú là ngày hôm sau, An The, người phụ nữ Việt hướng dẫn phái đoàn, đã đến khách sạn và đưa cho Oriana Fallaci ba trang giấy mỏng đánh máy bài trả lời của Tướng Giáp. An The nói đây là văn bản chính thức nội dung cuộc nói chuyện của Tướng Giáp ngày hôm qua, chỉ những gì trong đó mới là phát biểu của Tướng Giáp tại buổi gặp.
Theo ký giả Fallaci nội dung trong những trang giấy đó khác với những gì bà đã nghe được vào chiều hôm qua.
Fallaci viết: “Không có câu trả lời của ông về Tổng Tấn công Tết, không có câu trả lời về hoà đàm Paris và ngay cả về việc chấm dứt chiến tranh. Không có gì ngoài một loạt những câu nói mơ hồ, hoa mỹ – hay nhất chỉ có trong một buổi mít tinh chính trị.”
Về Ý, Fallaci phổ biến cuộc phỏng vấn như đã ghi được, chứ không phải văn bản từ phía Việt Nam đưa cho.
Bà viết trong sách Inteview with History: “Giáp không bao giờ tha thứ cho tôi, và những người Bắc Việt đã cho tôi vi-sa thì càng không. Độc lập trong nhận định, như chúng ta biết, là một mẫu mực đạo đức mà nhiều người cộng sản không thích. Họ chỉ thích nó trong những trường hợp mà bạn được ra đề tài để viết những gì có lợi cho họ.”
Sau khi nội dung cuộc phỏng vấn được phổ biến, giới lãnh đạo Bắc Việt đã sỉ nhục Fallaci, gọi bà bằng những cái tên ngu xuẩn, gán ghép cho bà là người của CIA.
44 năm đã qua, đọc lại câu chuyện Oriana Fallaci gặp Đại tướng Giáp, rồi nghĩ đến những phát biểu của giới lãnh đạo cộng sản Việt Nam hiện nay, cũng như trong quá khứ, và cả những văn bản họ để lại, không biết trong đó chứa đựng được bao nhiêu sự thực.
Tác giả là một nhà báo tự do hiện sống tại vùng Vịnh San Francisco, California.
------------------------------------------------------------------------

Vai trò lịch sử của Đại tướng Võ Nguyên Giáp

RFA Đài Á Châu Tự Do
Thanh Quang, phóng viên RFA phỏng vấn ông Trần Gia Phụng
31-10-2013
1
Download: thanhquang10312013.mp3

Một trong những nhân vật được nhiều người xem là “lịch sử” và từng được nhắc tới khá nhiều, nhất là khi ông qua đời hôm mùng 4 tháng 10 vừa rồi, là tướng Võ Nguyên Giáp. Trong những ngày qua, đã có rất nhiều nhận định, kể cả các sử gia, về tướng Võ Nguyên Giáp. Nhưng chúng tôi được biết nhà nghiên cứu lịch sử Trần Gia Phụng từ Toronto, Canada, vẫn chưa thấy lên tiếng về diễn biến này. Thanh Quang xin tìm hiểu ý kiến của ông Trần Gia Phụng về nhân vật Võ Nguyên Giáp qua cuộc phỏng vấn sau đây:

Chiến công hiển hách?

Thanh Quang: Thưa ông Trần Gia Phụng, trước hết xin ông cho biết lý do nào mà ông lên tiếng có phần “muộn màng” về trường hợp của tướng Võ Nguyên Giáp?
Trần Gia Phụng: Lúc tướng Võ Nguyên Giáp chết hôm 4 tháng 10 vừa qua, tôi có viết môt bài về trận Điện Biên Phủ để làm tài liệu, chứ tôi không nhận xét về ông này. Lý do đơn giản là vì khi nào có một nhân vật qua đời, dù dó là nhân vật chính trị hay văn hóa cũng luôn luôn có nhiều bài nhận định về nhân vật đó được đưa lên báo. Tôi thích đọc và nghe nhiều ý kiến để tìm những gì mới lạ mà học hỏi thêm. Bây giờ dư luận tạm lắng xuống, ông đặt lại vấn đề này với tôi, thì cũng rất hay. Chúng ta cứ tự nhiên nói chuyện.
Thanh Quang: Cảm ơn ông. Thưa ông, nói đến tướng Võ Nguyên Giáp hẳn nhiều người liên tưởng đến “chiến công” mà thậm chí được cho là “hiển hách” của tướng Giáp, từ trận Điện biên Phủ cho tới công cuộc gọi là “giải phóng Miền Nam” Việt Nam. Ông nhận xét như thế nào về “chiến công” của tướng Võ Nguyên Giáp?
Trần Gia Phụng: Thưa ông, muốn đánh giá “chiến công” của tướng Võ Nguyên Giáp thì hãy 2đặt “chiến công” đó trong toàn bộ cuộc chiến Việt Nam. Trước hết, hãy nói đến cuộc chiến từ 1946 đến 1954. Cuộc chiến này có thể chia thành hai giai đoạn.
Thứ nhứt từ 1946 đến 1949, Việt Minh thua chạy, rút lên núi rừng hay vào bưng biền. Thứ hai từ 1950 đến 1954, Việt Minh phản công nhờ sự viện trợ về mọi mặt của Trung Cộng.
Như mọi người đều biết, năm 1949, đảng Cộng Sản Trung Quốc thành công, chiếm được lục địa Trung Hoa, thành lập nhà nước Trung Cộng ngày 1-10-1949. Bốn tháng sau đó, ngày 30-1-1950, Hồ Chí Minh có mặt ở Bắc Kinh để xin viện trợ. Kể từ tháng 4-1950, Trung Cộng viện trợ toàn diện cho Việt Minh, từ thực phẩm, thuốc men, đạn dược, võ khí lớn nhỏ, kể cả tin tức tình báo, và thành lập Bộ Tư lệnh cố vấn quân sự.
Chính nhờ đại tướng Trần Canh của Trung Cộng, Việt Minh mới thắng trận Đồng Khê tháng 9-1950, và phục kích bắt được 4.000 tù binh Pháp trong đó có hai trung tá. Chiếm được Đồng Khê, quân cộng sản kiểm soát được vùng biên giới. Điều này có lợi cho Việt Cộng vì thông thương với Trung Cộng để dễ liên lạc, chuyên chở hàng viện trợ cho Việt Cộng. Trung Cộng cũng có lợi vì biên giới phía nam Trung Cộng an toàn, không sợ bị Quốc Dân Đảng Trung Hoa kiểm soát.
Chiến lược giữa tướng Võ Nguyên Giáp và các tướng lãnh cố vấn Trung Cộng có một điểm khác biệt căn bản. Tướng Võ Nguyên Giáp chú trọng đến việc tấn công các tỉnh đồng bằng để gây tiếng vang, các tướng lãnh Trung Cộng chú trọng đến việc mở rộng ảnh hưởng ở miền núi làm hậu cứ và từ đó chờ cơ hội chiếm đồng bằng.
3Thực tế cho thấy chiến lược của tướng Giáp không thành công, nhất là sau những thất bại nặng nề ở Vĩnh Yên, Ninh Bình năm 1951. Từ đó, tướng Giáp theo hẳn chiến lược Trung Cộng, tiến đánh miền núi và cao nguyên phía tây bắc dưới sự cố vấn của các tướng Trung Cộng.
Cao điểm của các chiến dịch tây bắc là trận Điện Biên Phủ tháng 5-1954. Ngay cả trận Điện Biên Phủ cũng được quyết định ở Bắc Kinh. Khi được tin Pháp chiếm Điện Biên Phủ cuối năm 1953, tướng Vi Quốc Thanh, đứng đầu bộ Tư lệnh cố vấn Trung Cộng liền yêu cầu tướng Võ Nguyên Giáp chuyển quân đến bao vây Điện Biên Phủ, đồng thời xin chỉ thị Bắc Kinh. Bắc Kinh liền gia tăng viện trợ, nhất là trọng pháo cho Việt Minh, thậm chí còn gởi cả những chuyên viên đào giao thông hào để tiến sát gần quân Pháp.
Khi trận Điện Biên Phủ bắt đầu vào giữa tháng 3-1954 thì cuối tháng đó, cả Hồ Chí Minh và Phạm Văn Đồng có mặt ở Bắc Kinh để xin viện trợ và nhận chỉ thị. Kết quả thì ai cũng biết là trận Điện Biên Phủ kết thúc ngày 7-5-1954, Việt Minh thắng lợi, nhưng thực tế là hoàn toàn nhờ vào Trung Cộng, chỉ có xương máu Việt Nam.

Hồ Chí Minh và Võ Nguyên Giáp

Thanh Quang: Nhưng thưa ông, có người nói rằng nếu không có Hồ Chí Minh thì không có Võ Nguyên Giáp. Ông nghĩ sao về ý kiến này?
Trần Gia Phụng: Theo tôi, nếu không có Trung Cộng, không có Vi Quốc Thanh thì không có tướng Võ Nguyên Giáp.
Thanh Quang: Còn trong cuộc chiến lần thứ hai, tức từ 1960-1975, thì vai trò của tướng Võ Nguyên Giáp ra sao, thưa ông?
Trần Gia Phụng: Trong cuộc chiến 1960-1975, vai trò của tướng Võ Nguyên Giáp lu mờ bên 5cạnh những lãnh đạo chính trị như Lê Duẩn, Lê Đức Thọ, nhất là sau vụ án mà Cộng sản thường gọi là vụ án chống đảng từ giữa thập niên 60 trở đi nên không đáng nói.
Xin thêm một điều nữa là sau năm 1975, tướng Võ Nguyên Giáp bị phe Lê Duẩn hạ bệ đến nỗi ông đại tướng đi làm Chủ tịch ủy ban quốc gia dân số và sinh đẻ có kế hoạch năm 1983. Những người thân cận với Giáp đều bị loại bỏ. Tướng Võ Nguyên Giáp làm thinh ăn tiền, không dám lên tiếng để giữ hư vị đại tướng. Vì vậy, nhiều người đã chê Giáp là một tên hèn.
Thanh Quang: Thưa ông, có lẽ nhắc tới nhân vật Võ Nguyên Giáp thì điều hẳn cần thiết – và công luận muốn nghe – là vai trò lịch sử của Võ Nguyên Giáp. Ông nhận xét như thế nào về vai trò lịch sử của tướng Võ Nguyên Giáp?
Trần Gia Phụng: Về vai trò lịch sử của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, theo tôi nghĩ, tướng Giáp là một người có công đối với đảng Cộng Sản, nhưng có tội với dân tộc Việt Nam. Ông ta có tội vì:
- Tướng Võ Nguyên Giáp góp công xây dựng đảng Cộng Sản là đảng đã áp đặt chủ nghĩa cộng sản lên dân tộc Việt Nam, đày đọa dân tộc Việt Nam mấy chục năm nay.
-Tướng Võ Nguyên Giáp tiếp tay với Hồ Chí Minh sát hại dân tộc Việt Nam. Báo Polska Times tức Thời Báo Ba Lanngày 5-3-2013 đưa ra bảng xếp hạng 13 nhà độc tài đẵm máu nhất thế kỷ 20, trong đó có Hồ Chí Minh. Chắc chắn trong số 1,7 triệu người Việt bị Hồ Chí Minh sát hại, có bàn tay của Giáp nhúng vào.
-Hồ Chí Minh và Võ Nguyên Giáp đã nhờ Trung Cộng đánh Pháp, không khác gì người ta nhờ một tên ăn cướp đuổi một tên ăn trộm. Tên ăn trộm bỏ chạy thì tên ăn cướp vào chiếm nhà. Đó là tình trạng Việt Nam hiện tại. Đó là tội lỗi của Hồ Chí Minh, Võ Nguyên Giáp và đám lãnh đạo đảng Cộng sản.
-Có vay thì có trả nên đảng Cộng sản đã nhượng đất, nhượng biển cho Trung Cộng, nghĩa là đã trắng trợn phản quốc. Tướng Võ Nguyên Giáp xây dựng một đảng phản quốc thì tướng Võ Nguyên Giáp là một tội đồ dân tộc giống như Hồ Chí Minh.
Thanh Quang: Xin cảm ơn ông Trần Gia Phụng.
Trần Gia Phụng: Xin cảm ơn ông Thanh Quang và đài RFA tạo điều kiện cho tôi trả lời hôm nay. Kính chào ông và kính chào quý khán thính giả nghe đài.

(Nguồn: diễn đàn xã hội dân sự)
------------------------------------------

Tướng Giáp - người phản đối chiến tranh

Cập nhật: 15:54 GMT - thứ hai, 28 tháng 10, 2013
Tướng Giáp
Tướng Giáp đã bị phe chủ chiến loại khỏi bộ máy chiến tranh chống người Mỹ
Võ Nguyên Giáp thực sự là một con người phi thường. Đáng chú ý nhất, ông là kiến trúc sư trong chiến thắng của Việt Minh trước quân Pháp ở Điện Biên Phủ vào mùa xuân năm 1954.
Chiến thắng này dẫn tới việc ký kết hiệp định Geneva kết thúc cuộc chiến tranh Đông Dương (1946-1954) và chấm dứt chế độ thực dân Pháp ở Việt Nam, Campuchia và Lào.
Nhưng ông Giáp vẫn bị hiểu lầm ở phương Tây. Có lẽ huyền thoại vĩ đại nhất xung quanh con người của ông là ông tiếp tục chỉ đạo cuộc chiến tranh của cộng sản chống lại Hoa Kỳ và đồng minh Nam Việt Nam sau năm 1965. Thực tế là ông Giáp không có vai trò quan trọng trong việc định hình chiến lược chiến tranh của cộng sản sau năm 1965, và ông còn thực sự phản đối cuộc chiến ngay từ đầu.
Sau khi ký kết hiệp định Geneva vào tháng Bảy 1954, ông Giáp và Hồ Chí Minh chỉ đạo những người đi theo họ ở cả hai miền của Việt Nam chấm dứt chiến đấu, tập kết ở miền Bắc nếu họ khi đó là chiến binh ở khu vực phía dưới vĩ tuyến 17, và tin tưởng vào việc thống nhất hòa bình của đất nước trong vòng hai năm, sau khi một cuộc tổng tuyển cử bắt buộc theo hiệp định Geneva được tiến hành.
"Ông Giáp vẫn bị hiểu lầm ở phương Tây. Có lẽ huyền thoại vĩ đại nhất xung quanh con người của ông là ông tiếp tục chỉ đạo cuộc chiến tranh của cộng sản chống lại Hoa Kỳ và đồng minh Nam Việt Nam sau năm 1965. "
Hiệp định được ông Hồ và Giáp tin tưởng là khả thi. Bên cạnh đó, từ chối hòa bình và nối lại chiến tranh ngay lập tức có thể kích thích sự can thiệp quân sự của Mỹ. Sau tám năm dài chiến đấu, các lực lượng quân sự dưới sự chỉ huy của họ không có điều kiện để nghênh chiến ngay với quân đội Mỹ, cả về vật chất lẫn tinh thần. Điện Biên Phủ là một chiến thắng ngoạn mục, nhưng đó cũng là một chiến thắng với giá quá đắt khi tổn phí nhân lực và vật chất của chiến dịch là quá đáng.
Do đó, sau năm 1954 và tiếp tục vượt ra ngoài thời hạn tiến hành cuộc tổng tuyển cử quốc gia về thống nhất đất nước mà chúng ta đều biết là không bao giờ diễn ra, ông Hồ và Giáp là những người ủng hộ nhiệt thành của "đấu tranh hòa bình" ở miền Nam, tránh khiêu khích Washington, và "xây dựng chủ nghĩa xã hội" ở miền Bắc.
Trong thời gian này, chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tiến hành một nỗ lực đầy tham vọng và tốn kém để hiện đại hóa và sắp xếp lực lượng vũ trang của miền Bắc, Quân đội Nhân dân Việt Nam, và động viên hàng chục ngàn binh lính nhập ngũ phục vụ mục đích đó. Cam kết của lãnh đạo Liên Xô, Nikita Khrushchev "chung sống hoà bình" với những kẻ thù tư bản phương Tây bắt đầu vào năm 1956 chỉ càng xác nhận quan điểm của hai ông Hồ và Giáp chống lại việc tái mở chiến tranh ở Việt Nam.
Quyết định đình lại "cuộc đấu tranh giải phóng" trong năm 1954 và việc không thể nối lại chiến tranh ngay lập tức vào sau năm 1956 đã không được lòng của một số nhà lãnh đạo cộng sản ở miền Nam.

'Rạn nứt hai phe'

Lãnh đạo Cộng sản
Tác giả cho rằng Lê Duẩn và phe chủ chiến đã sớm gạt bỏ phe Hồ Chí Minh và Võ Nguyên Giáp ra ngoài lề
Lê Duẩn, người chỉ đạo nỗ lực chiến tranh của Việt Minh ở miền Nam trong phần lớn cuộc chiến Đông Dương, và vị phó của ông, Lê Đức Thọ, đặc biệt bực bội với việc hai ông Hồ và Giáp ủng hộ hiệp định Geneva. Cả hai ông này sau này đã được triệu tập về Hà Nội, nơi mà họ sẽ mở ra một chiến dịch kêu gọi nối lại ngay lập tức cuộc đấu tranh vũ trang ở miền Nam.
Đường lối của họ và sự chống đối của ông Hồ và Giáp tạo ra rạn nứt trong giới lãnh đạo. Cuộc rạn nứt này đã phân ra một bên là phe "ôn hòa", bao gồm ông Hồ, Giáp, và các đệ tử của họ - những người phản đối nối lại chiến tranh ít nhất vào thời điểm đó, và bên kia là phe "chủ chiến", bao gồm Lê Duẩn, Lê Đức Thọ và Nguyễn Chí Thanh - những người cho rằng việc "giải phóng" miền Nam là không thể chờ đợi.
Cuộc tranh cãi tại Hà Nội lên đến đỉnh điểm vào cuối năm 1963, sau khi Tổng thống miền Nam Việt Nam, Ngô Đình Diệm bị lật đổ. Cảm thấy đây là thời gian tốt hơn bao giờ hết để nam tiến mạnh mẽ, phe chủ chiến đã tổ chức một cuộc đảo chính tại Hà Nội, thâu tóm việc kiểm soát ra quyết định.
Các ông Hồ, Giáp và những người ôn hòa khác đã bị gạt ra ngoài lề sau đó, và Lê Duẩn, Lê Đức Thọ, Nguyễn Chí Thanh, Phạm Hùng đã đảm nhận việc cầm cương của quá trình hoạch định chính sách tại Hà Nội. Với sự thúc giục của Lê Duẩn, vào tháng 12/1963, ban lãnh đạo cộng sản ban hành Nghị quyết 9 kêu gọi tiêu diệt quân thù ở miền Nam và khởi đầu một “cuộc chiến tranh lớn" để "giải phóng" khu vực phía dưới vĩ tuyến 17.
"Cũng giống như Hồ Chí Minh, ông trở thành một khuôn mặt của các nỗ lực chiến tranh chống Mỹ, một công cụ tiếp thị, cho một phe cánh trong Đảng, những người thiếu danh tiếng, uy tín và tính hấp dẫn trên trường quốc tế."
Vào thời gian cuộc chiến chống người Mỹ nổ ra vào năm 1965, Võ Nguyên Giáp đóng một vai trò chủ yếu mang tính nghi lễ ở miền Bắc.
Cũng giống như Hồ Chí Minh, ông trở thành một khuôn mặt của các nỗ lực chiến tranh chống Mỹ, một công cụ tiếp thị, cho một phe cánh trong Đảng, những người thiếu danh tiếng, uy tín và tính hấp dẫn trên trường quốc tế.
Cuộc "tổng công kích" năm 1968 không liên can gì tới tướng Giáp. Trên thực tế, Giáp chống lại chủ trương này. Cuộc công kích là đứa con tinh thần của Lê Duẩn. Hơn ông Hồ và chắc chắn là hơn hẳn ông Giáp, Lê Duẩn là người chịu trách nhiệm tại Hà Nội về cuộc chiến tranh chống lại Mỹ. Với ý nghĩa này, ông là kiến trúc sư "thực sự" trong chiến thắng của quân đội cộng sản vào năm 1975.
Chiến thắng của Lê Duẩn trước người Mỹ và các đồng minh của họ vào năm 1975 chắc chắn "toàn diện" hơn chiến thắng của tướng Giáp với người Pháp vào năm 1954, nhưng nó cũng tốn kém hơn. Ông Giáp không có công trạng gì với kết quả cuộc chiến chống Hoa Kỳ cũng như ông cũng không đáng bị đổ lỗi cho những tổn thất trong chiến thắng cuối cùng của Hà Nội.
Với giai đoạn sau năm 1954, ông Giáp nên được nhớ đến như một người phản đối cuộc chiến Việt Nam.
Bài viết phản ánh quan điểm riêng và văn phong của tác giả, người đang là Phó Giáo sư Lịch sử thuộc Đại học Hawaii Pacific, Hoa Kỳ
 (Nguồn: BBC Tiếng Việt)

Sách giáo khoa vắng bóng Tướng Giáp

Cập nhật: 09:19 GMT - thứ hai, 21 tháng 10, 2013


Báo chí trong nước nói sách giáo khoa 'bỏ quên' Đại tướng Võ Nguyên Giáp
Đại tướng Võ Nguyên Giáp không được nhắc đến trong sách giáo khoa (SGK) dành cho học sinh ở Việt Nam, theo truyền thông Việt Nam.
Phát hiện này dường như là bằng chứng cho thấy vị tướng huyền thoại đã có thời gian bị thất sủng, bất chấp các chiến công quân sự của ông.
Báo Thanh Niên cho biết ở SGK Lịch sử lớp 9, có nêu diễn biến chiến dịch Điện Biên Phủ nhưng “không câu từ nào nói về Đại tướng Võ Nguyên Giáp”.
SGK Lịch sử lớp 12, cũng trong phần nói về Điện Biên Phủ, “không một lần” nhắc tên vị tướng.
Bà Nguyễn Ái Hằng - nguyên Tổ trưởng bộ môn Sử, Trường THPT Trần Phú (Q.Tân Phú, TP.HCM) – nói: “Trong SGK lịch sử ở cấp 3, những bài chính đều không nhắc tới Đại tướng.”
“Ở những bài phần tham khảo, đọc thêm có thể hiện một số nhân vật lịch sử, nhưng cũng không có thông tin nào xoay quanh Đại tướng Võ Nguyên Giáp,” bà nói.
Cùng ngày 21/10, tờ PetroTimes cũng nói vị tướng lừng danh “không hề có mặt trong các sách giáo khoa (SGK) phổ thông”.
Tờ này dẫn lời Phó giáo sư Lê Mậu Hãn cho rằng đây là “một sai lầm rất lớn”.
“Sách giáo khoa sẽ được đổi mới vào năm 2015, đây là cơ hội tốt để các nhà viết sách lịch sử có thể sửa chữa sai lầm,” ông nhận định.
Sử gia Đinh Xuân Lâm, Phó chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, đồng tình rằng “việc này thể hiện sự thiếu tôn trọng lịch sử”.
Trong khi đó, một học sinh nói trên báo Thanh Niên: “Suốt 12 năm phổ thông, em không được học gì về Đại tướng. Đến khi Đại tướng mất, thông qua báo đài, em mới thật sự hiểu biết về cuộc đời của ông.”
(Nguồn: BBC Tiếng Việt)

Tướng Giáp luôn muốn 'ổn định chính trị'

Cập nhật: 16:32 GMT - thứ hai, 14 tháng 10, 2013

Media Player

Ông Dương Trung Quốc cho rằng Tướng Giáp luôn muốn có 'ổn định chính trị', và ông vẫn là 'con người cộng sản đến phút cuối'.
Bạn cần mở JavaScript lên và cài phần mềm Flash Player mới nhất để nghe/xem.
Trả lời phỏng vấn của BBC sau khi Đại tướng Võ Nguyên Giáp qua đời, nhà sử học, đại biểu Quốc hội Việt Nam, Dương Trung Quốc, cho rằng nhiều điều Đại tướng đã làm vì mong muốn "ổn định chính trị" và ông "chưa bao giờ là người đối lập".
"Quan sát bên ngoài thấy ông [Võ Nguyên Giáp] ở cương vị như thế, uy tín như thế, mà những đề nghị của ông không được thực thi mà ông không có phản ứng gì, thì tôi nghĩ đấy là cách ứng xử của ông."
"Bởi vì phản ứng gì khi ông ấy vẫn nằm trong một hệ thống tổ chức, và ý thức tổ chức ấy phản ảnh quan niệm của ông là ý thức ổn định chính trị," ông Dương Trung Quốc nói.
Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Nai khóa XI, XII cũng cho rằng quan trọng là Tướng Giáp đã lên tiếng, đã làm cho các lãnh đạo Việt Nam "phải suy nghĩ".
Bình luận về các đề xuất đặt tên đường hay phong thánh, phong nguyên soái cho Đại tướng Võ Nguyên Giáp, ông Dương Trung Quốc nói "sẽ có tên đường hay quảng trường" mang tên Võ Nguyên Giáp, "nhưng quan trọng nhất là tượng đài trong lòng người dân."
Hà Mi và Paul Organe thực hiện.
 (Nguồn: BBC Tiếng Việt)

Thứ Tư, 30 tháng 10, 2013

Các nhà ngoại cảm Việt Nam - đang bị cho lên thớt

Mấy hôm nay bỗng rộ lên hiện tượng cánh "lề phải" công kích các nhà ngoại cảm dồn dập, trực diện và khá chuyên chế, Mõ này nghĩ cũng cần phải góp vài ý kiến. 
Trước hết phải nói truyền thông lề phải bao giờ cũng bất cân xứng trong việc đưa tin và bình luận. Cũng một hiện tượng nhưng chỗ này họ chửi bới thoá mạ, chỗ khác họ nâng bi ca tụng.
Cụ thể khi người cộng sản phong thánh cho ông Hồ (mời xem bài về chuyến viếng thăm đền thờ ông Hồ tại Cao Bằng tại blog này) và có lẽ sẽ phong thánh cho ông Giáp (Đại tướng Võ Nguyên Giáp: hiển thánh- báo Người lao động) nhưng chả thấy ông bà nhà “khoa học” nào lên tiếng cho rằng đó là sự "lừa đảo" hay "mê tín dị đoan" ?
Vậy nhưng người ta lại ra sức lên án các nhà ngoại cảm kể cả không ngại ngần nêu đích danh một số nhà ngoại cảm, như bà Phan Thị Bích Hằng, vẫn người ấy đã từng được báo chí nô bộc tâng bốc lên mây xanh.
Tại bài "Cần cấm giới ngoại cảm hành nghề" trên Báo Mới mà Quê Choa đăng lại. Người ta dẫn "nghiên cứu" của một nhà nghiên cứu "đại tá tiến sỹ" Đỗ Kiên Cường để phán như quan toà rằng "cần cấm giới ngoại cảm hành nghề".
Tuy nhiên để phủ nhận hiện tượng ngoại cảm và các nhà ngoại cảm trong bài trên nhà “nghiên cứu” Đại tá Tiến sỹ Đỗ Kiên Cường dẫn chứng như sau:
1/ “Xin khẳng định một sự thật rằng, sau 130 năm nghiên cứu (sau khi Hội nghiên cứu đầu tiên trên thế giới ra đời tại Anh năm 1882), giới khoa học quốc tế chưa tìm thấy bất cứ một bằng chứng đáng tin cậy nào cho thấy các hiện tượng ngoại cảm và tâm linh có thật. Điều đó có nghĩa bất cứ ai tuyên bố có khả năng tiên tri, thấu thị hoặc áp vong, họ chính là kẻ lừa đảo”
- Xin ông “tiến sỹ” lưu ý cho, giới khoa học quốc tế chưa tìm thấy xin nhấn mạnh chữ “chưa tìm thấy” chứ không phải là họ phủ nhận hoàn toàn hiện tượng tâm linh, ngoại cảm. Một nhà khoa học sử dụng luận cứ như vậy để lập luận và kết luận vấn đề là sự hồ đồ nếu không muốn dùng từ nặng nề: dốt nát !
Khoa học là một chặng đường liên tục, và luôn phát triển. Ở 130 năm trước thế giới có mạng di động, có internet không? Tôi nhớ có một câu nhưng không rõ tác giả rằng “cái mà khoa học biết về thế giới chỉ là một phần rất nhỏ” thưa ngài đã đại tá lại là “tiến sỹ” ạ.
2/ “Nhiều người nhắc tới Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm, nhà tiên tri Nostradamus hoặc nhà tiên tri Vanga.. Xin nhấn mạnh rằng, nguyên lý bất định của cơ học lượng tử đã là phát súng ân huệ đối với khả năng tiên tri từ lâu rồi; nếu không thì các hãng xổ số đã phá sản”
- Thưa ông tiến sỹ. Ông đang lầm lẫn về sổ số (thực ra là trò chơi toán học) và cơ học lượng tử ngành vật lý đó. Trong trò chơi sổ số, người ta tính toán số tiền trao giải cho khách hàng khi trúng số dựa trên số lượng vé số phát hành bán được. Nghĩa là nếu bán được hết vé hoặc bao nhiêu phần trăm vé số thì kể cả có người trúng giải độc đắc nhà trò cũng vẫn không bị thua. Nói cụ thể hơn trong trò chơi này nhà trò không bao giờ thua ông “tiến sỹ” ạ. Lại nữa giả thiết có ngoại cảm (quan điểm của tôi cũng chưa khẳng định hay phủ định hiện tượng ngoại cảm) thì không phải nhà ngoại cảm nào, tiên tri nào cũng có khả năng dự đoán kết quả sổ số thưa ông tiến sỹ.
Lời kết: chỉ sử dụng những chứng cứ chung chung qua lời một "tiến sĩ" và một số hiện tượng lừa đảo rồi vội vàng kết luận như quan toà như thể nhà ngoại cảm nào cũng lừa đảo và xấu xa rồi "cần cấm các nhà ngoại cảm" trong khi đó lại tán đồng việc "phong thánh" cho ông Hồ và đệ của ông là ông Giáp là sao?

Thứ Bảy, 26 tháng 10, 2013

Đến hết thế kỷ này không biết đã có CNXH hoàn thiện ở Việt Nam hay chưa*

*Phát biểu của tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng tại đây



Nào, hỡi anh em.

Để nhiệt liệt chào mừng con đường đi lên chủ nghĩa xã hội do đảng ta dẫn dắt có thể chưa thấy trong...một trăm năm tới. Đề nghị anh em (những người có lương tri) trên toàn cõi VN hãy nổ những tràng bịp bịp bịp.. để bày tỏ sự ủng hộ cho con đường của đảng ta mà cụ thể do tổng bí thư sáng suốt (vậy mà có kẻ thối dám bảo ngài là Lú) Nguyễn Phú Trọng của chúng ta làm người lài chéo (í lộn chèo lái).

Mở ngoặc không hạn chế số lượng cũng như số lần bịp. Những người đang bị tào tháo đuổi và trẻ em (chưa kiểm soát được hành vi) được khuyến khích tham gia. Những người bị táo bón có thể nhờ những người bị đau bụng kinh niên…làm thay.
Đảng cộng sản việt nam quang vinh muôn năm !
Đảng cộng sản việt nam quang vinh muôn năm !
He he giờ mình mới hiểu chữ muôn năm ở đít câu khẩu hiệu trên :D

Thứ Ba, 22 tháng 10, 2013

Quyền có thần tượng và quyền được thông tin*

*MLC: Bài Quyền có thần tượng của tác giả Hiệu Minh trên Quêchoa đọc tại đây
 --------------------------
Lời dẫn: Đến hôm nay đám tang tướng Giáp trôi qua đã hơn một tuần.
Một đám tang thể hiện sự chia rẽ sâu sắc trong lòng người Việt. Sự chia rẽ ấy như vết thương lòng. Một vết thương dai dẳng, dai dẳng đến nỗi đôi khi ta lãng quên kiểu như một bệnh nhân nan y phải sống cùng bệnh tật. Vậy mà không, nó vẫn nhức nhối và hành hạ người Việt mỗi khi nó có cơ hội. Đám tang ông Giáp là cơ hội ấy.

Dĩ nhiên bài này tôi cũng không muốn mình là tác nhân chà xát lên vết thương ấy cũng như không có ý định để chứng minh mình là "fan" hay "kẻ thù" của tướng Giáp bằng bất cứ lập luận hay luận cứ nào.
Một người bình thường đã có kẻ yêu người ghét huống hồ tướng Giáp một "nhân vật lịch sử" thần tượng của nhiều người dĩ nhiên cũng là "kẻ thù" của nhiều người khác.
Đọc toàn bộ bài viết của Hiệu Minh có thể dễ dàng nhận thấy sự tôn thờ thành kính nhiệt thành của tác giả đối với tướng Giáp. Ông đích thực thuộc về phía "fan" của tướng Giáp. Nếu chỉ có thế thì chẳng có điều cần phải nói lại với ông sau đây.
Ông viết "Nếu ai đó thích hay không thần tượng tướng Giáp cũng là bình thường, do vị trí của họ từng đứng bên này hay bên kia của cuộc chiến. Nhưng không tham gia “lên đồng, hội chứng Bắc Triều Tiên” thì bạn đừng chế giễu họ. Muốn hướng kiểu dân chủ phương Tây, hãy tôn trọng ý kiến khác biệt."
Ở đây ông kêu gọi "tôn trọng sự khác biệt" nhưng cũng như những "thủ thuật" mà cánh báo chí "lề phải" vẫn làm, ông chỉ coi những người "thần tượng" tướng Giáp là khác biệt. Tại sao ông không coi "những người không thần tượng" tướng Giáp ở vế đối lập kia là "ý kiến khác biệt"?
Một chỗ khác ông viết "Một số người còn viết những lời khiếm nhã dành cho vị tướng 103 tuổi vừa nằm xuống, mà lẽ ra người có văn hóa nên tránh. Nếu họ viết lúc tướng Giáp còn sống không hiểu sự thể sẽ thế nào".
Trong đám tang một người bình thường chỉ có cơ quan đoàn thể, bạn bè, hàng xóm, v.v của người đã khuất đến đưa tiễn, chắc chắn sẽ không ai nói những lời gì "khó nghe" hay "khiếm nhã" (nhưng chỗ khác thì chưa chắc đâu nhé) vì đối với truyền thống người Việt nghĩa tử là nghĩa tận hay chín bỏ làm mười nhất là với người vừa nằm xuống.
Đi chệch ra ngoài một chút, trên một diễn đàn có người nói "sao không để qua đám tang cụ rồi hãy nói".
Nhưng tướng Giáp là một "nhân vật lịch sử" lại là một "huyền thoại" gắn với biết bao biến cố vui mừng hay đau thương của hàng triệu người Việt nên sự ra đi của ông tất nhiên là một sự kiện lịch sử. Đứng dưới góc độ truyền thông sự kiện này là một dạng tin "hot" người ta không thực hiện phân tích, bình luận lúc sự kiện đang "hot" thì đợi đến lúc nào?
Một điều nữa, người ta lên án những người có những lời lẽ "khiếm nhã", những tin tức đưa tin "bôi nhọ", "nói xấu" đại tướng nhưng lại tán đồng những bài báo "ca tụng", đó chẳng phải là hành động chấp nhận cho sự bất cân xứng trong truyền thông hay sao?
Những người "hâm mộ" tướng Giáp rõ ràng đang "cưỡng bức" những người khác cũng phải tôn thờ thần tượng của họ giống như họ.
Quyền được thần tượng trong trường hợp này là quyền của những "fan" tướng Giáp, của ông Hiệu Minh nhưng quyền được thông tin là của tất cả mọi người.

Thứ Hai, 14 tháng 10, 2013

Trận đánh tối thượng bị bỏ lỡ của Đại tướng Võ Nguyên Giáp*


*Tiêu đề bài của Boxit


-------------
Ơn trời mọi chuyện cũng đã qua
MLC
Phù...cuối cùng thì cũng thở phào vì nhẹ nhõm.
Cuối cùng thì lũ trẻ nhà này cũng được xem những kênh truyền hình chúng ưa thích để Mõ rảnh rang đọc nốt tập 2 Bên Thắng Cuộc và thỉnh thoảng ngó internet.
Một tuần nay rác tai và nhức đầu !

Phải trung thực thú nhận sẽ chả có đám ma nào ở cõi Việt Nam mà có đông đảo người dân nhiệt thành thương tiếc, tự nguyện đưa tiễn thế này nữa dù chính quyền chả phải kêu gọi, huy động gì...
Ở xóm tui ở nhiều người tỏ ra thương tiếc ông vô cùng. Vợ một cậu trai trẻ bảo "nhà em cứ bần thần từ hôm qua (tức thứ 7), sáng nay dậy sớm k ăn uống gì phóng xe ra đường Kim Mã nhưng đông quá đành trở về". Tôi hỏi thế tướng Giáp huyền thoại ấy đánh những trận nào là nổi tiếng và làm những gì là "hết lòng vì dân vì nước"?
Mình bỗng ăn một rổ đá.
Một bà nói: trận Điện Biên Phủ cả thế giới người ta đều công nhận tướng Giáp là huyền thoại kìa.
Một tay trung niên nói: báo chí nhà nước đều đã nói.
Một thằng ranh bảo: bác này phản động quá.
Tui định nói tiếp nhưng nghe thấy từ "phản động" nên...
Bất chợt nghĩ đến việc các tín đồ Hồi giáo ở Iraq đổ xăng đốt chết con (em) gái (dám yêu người đàn ông khác khi chồng chết) chỉ để giữ thể diện cho gia đình  hay chuyện giữa phố phường náo nhiệt, người ta thản nhiên dùng dao cứa cổ người khác vì tội dám ...xúc phạm đến lãnh tụ tối cao của họ. Nghĩ về cuộc thanh trừng trong cải cách ruộng đất 1953, 54 ở Miền Bắc và vụ cô Lý Mỹ tố cáo cha mẹ là tư sản hồi 1975 ở Miền Nam Việt Nam, tôi đành im lặng. Chả có gì là bảo đảm nếu những cái đầu nóng ấy bùng nổ. Không phải là tui sợ đánh nhau mà sợ những cái đầu hoang dã và mê muội.
Đấy là trong cuộc sống thực còn thế giới ảo?.
Dĩ nhiên những ý kiến như kiểu của Mõ này cũng bị ném đá và rủa xả không ít.
Trên Phương Bích blog
Một kẻ lớn tiếng: "đăng những comment của Mõ Làng Chờ, ... là không có đạo đức tối thiểu...". May chủ nhà bảo "tôi chỉ k đăng những comment thô tục, còn đã nghe nói thuận thì phải nghe nói ngược lại".
Trên Hiệu Minh.org
Một kẻ nói: "trước đây đọc Huỳnh Ngọc Chênh,  JB Nguyễn Hữu Vinh, Mẹ Nấm thì ủng hộ họ, ủng hộ dân chủ nay thấy họ nói thật thất vọng... họ chiến thắng bằng mọi giá..."
Và comment của Mõ cũng bị chủ nhà xoá thẳng cánh không một lời giải thích.
Ô hay phải vật vã khóc lóc, rỏ nước mắt mới là thương tiếc? 
Cứ tưởng chỉ những kẻ ít học hay bị nhồi sọ trong nước mới cuồng tín thế. Hoá ra nhiều kẻ mang tiếng là đang sống tại nước ngoài, tại "đất nước được bày tỏ chính kiến tự do" cũng cuồng tín không kém.
-------------
Đến đây, bỗng một cậu trong phòng cơ quan tôi cất lên
- Hôm qua thấy Tivi chiếu cảnh một thằng trẻ khóc lóc vật vã trên tivi thấy thế nào ấy. Đàn bà đã đành...
- Một chị: đàn bà cũng chả khóc thế, tiếc thương thì tiếc thương nhưng cùng lắm là chảy nước mắt, đằng này...
- Chị khác: Tivi họ quay họ cũng phải chọn người dễ khóc chứ, chọn mấy ông diễn viên Hàn Quốc thì khóc được ngay...
---------------
Cuối cùng thì mình cũng muốn khép lại chủ đề này, hôm nọ mình đã nói rằng "đây là dịp hiếm có để những kẻ lợi dụng đám tang của đại tướng VNG trục lợi". Nay mình cũng không muốn làm cái việc đó.
Cuộc sống vẫn đang tiếp diễn với vô số những việc phải làm. Ai cũng cần ăn, cần sống. Chả riêng gì những người không liên quan gì đến đại tướng mà ngay cả con cháu của đại tướng cũng thế thôi. Riêng Mõ còn cần tiền để đóng học cho con cái và thanh toán nốt cái hoá đơn tiền điện đang chờ ở nhà...
Mà nhìn xung quanh thấy khối kẻ từ đầu năm đến giờ vẫn chưa được công ty trả lương.
----------------

Trận đánh tối thượng bị bỏ lỡ của Đại tướng Võ Nguyên Giáp

(Nguồn: Boxitvn.blogspot.com) 


Thục-Quyên

Trong những xúc động, xôn xao, lễ lạc, chương trình, bàn cãi,... điểm chính của sự việc vẫn là sự ra đi của một con người. Một người chồng, người cha, người ông, người cụ...

Và dù trong những năm tháng dài sức khỏe cụ xuống dần, dù biết lần ra đi cuối cùng không thể tránh, chắc chắn gia đình cụ đang bồi hồi, thương tiếc. Mong rằng nếu cụ đã tập thiền đều đặn thì không chỉ vì lý do sức khỏe mà như vài bài báo kể lại cụ có nghiên cứu kinh sách đạo Phật, và như vậy có lẽ cụ đã có dịp để quán và dạy cho gia đình về vô thường, một trong ba dấu ấn của Phật giáo.

Trong số vài trăm bài viết tràn ngập các tờ báo giấy cũng như báo mạng kể từ ngày cụ Giáp từ trần, khía cạnh tâm linh của cụ không được nhắc tới nhiều. Phải nói là quá hiếm hoi. Có lẽ vì không phải là khía cạnh nổi của cụ, nhưng có lẽ đồng thời cũng vì không hợp với thị hiếu của đám đông.

“Đại tướng huyền thoại” – đó mới là khía cạnh mọi người muốn nhắc tới.

Tại sao “huyền thoại”? Tại sao một người từ lúc sống đã là một huyền thoại?

Thật ra con người Võ Nguyên Giáp không là một huyền thoại. Đại tướng Võ Nguyên Giáp mới là một huyền thoại. Vị Đại tướng mang hào quang đã chiến thắng hai cường quốc Tây phương với tên tuổi gắn liền vào một sự kiện lịch sử, chiến thắng quân sự Điện Biên Phủ.

Mà huyền thoại phải chăng chỉ là một trong những phiên bản của một sự kiện lịch sử? Vì đặc điểm của huyền thoại là dựa trên những lời kể không cần minh chứng.

Theo từ điển văn học (Nhà xuất bản Thế giới, 2004) do bốn giáo sư chủ biên Nguyễn Huệ Chi, Phùng Văn Tửu, Trần Hữu Tá, Đỗ Đức Hiểu, mục Huyền thoại (trang 668): “Nhân vật lịch sử có thể trở thành nhân vật huyền thoại: truyện pha trộn cái thực với cái hoang đường, cái hư ảo, cái kỳ diệu, thường bằng phương pháp phóng đại các kích cỡ, làm lệch lạc hình tượng nhân vật hay sự kiện lịch sử, có khi thần bí hóa nó, nhằm mục đích giải thích một nhân vật kỳ vĩ hoặc tuyên truyền trong đại chúng một tư tưởng nào đó.”

Theo Sigmund Freud huyền thoại là một giấc mơ của tập thể, hay của một cá nhân, nổi lên từ vô thức. (Sometimes myths are public dreams which, like private dreams, emerge from the unconscious mind).

Và Jung đã nhấn mạnh: “Thật vậy, huyền thoại thường bộc lộ các nguyên mẫu của tập thể vô thức (Indeed, myths often reveal the archetypes of the collective unconscious).

Cụ Võ Nguyên Giáp vừa trút hơi thở cuối cùng sau 1559 ngày nằm viện.

Suốt trong 1559 ngày không thấy có ai nhắc tới cụ, chỉ có lần Đại tướng Võ Nguyên Giáp xuất hiện trên báo chí trong quân phục đại lễ gắn đầy huy chương, dù thân thể đã quá suy yếu chỉ còn như một bộ xương đang nằm trên giường bệnh. Nhìn từ một khía cạnh, thì sự ra đi của cụ Giáp chính là sự thăng hoa của vị Đại tướng huyền thoại, từ những từ ngữ đẹp như “thiên tài quân sự”, “đại trí”, “đại nhân”, “đại dũng” tới “hậu duệ của Phật hoàng Trần Nhân Tông”, “Thánh tướng”... và chưa biết còn gì gì nữa. Đã là huyền thoại thì chẳng cần phải tranh cãi và đòi hỏi chứng minh.

Nhưng một khía cạnh khác quan trọng hơn nhiều và đáng lưu tâm là “giấc mơ của tập thể” như Freud đã nhắc tới.

Nhìn vào hiện tượng Đại tướng huyền thoại những ngày qua và trong những ngày tới để mà nhìn thấy những thèm khát của người dân Việt. Ý thức được sự tụt hậu cả thế kỷ của đất nước đối với thế giới, người dân Việt mơ ước một thiên tài cứu nguy, và cũng chính sự tụt hậu này cũng mới đẩy người Việt tiếp tục bấu víu vào một thiên tài quân sự, không hiểu rằng giải pháp quân sự sẽ không thể đưa Việt Nam thoát cảnh khốn cùng trong thế kỷ thứ 21 này.

Nhưng còn nữa. Vị Đại tướng huyền thoại được khoác áo Đại trí, Đại nhân, Đại dũng vì trong vũng lầy hiện tại chỉ có toàn tiểu nhân, sâu bọ, tham nhũng, trộm cắp. Dân chúng cần một điểm tựa, một hy vọng, cần một vị thánh không tỳ vết với quyền uy siêu phàm để cứu họ, như chiếc phao cuối cùng, như đốm lửa trong đêm tối.

Những dòng nước mắt đang thành suối khóc một vị Đại tướng huyền thoại cũng là để khóc cho huyền thoại Tự do No ấm mà sau Điện Biên Phủ và gần 60 năm xương máu chất chồng vẫn còn là huyền thoại.

Trong Phật giáo có chữ cộng nghiệp. Nghiệp là thói quen huân tập tạo thành sức mạnh, chi phối tất cả mọi sinh hoạt trong cuộc sống con người. Nghiệp có thể tốt hay xấu. Nhìn trong lăng kính của Phật giáo, Điện Biên Phủ hay cuộc Thống nhất đẫm máu tháng 4 năm 1975 là do cộng nghiệp của dân tộc Việt. Cộng nghiệp này đã không nảy sanh được một Gandhi, một Mandela, hay cũng có thể hồn thiêng sông núi đã tụ được những vị Đại nhân nhưng vì cộng nghiệp dân Việt đã không nhận diện được họ?

Nhìn như vậy, nhìn như một hiện tượng tôn giáo, xã hội, thì không có gì phải tranh cãi về vị Đại tướng huyền thoại.

Nhưng những cố gắng biện luận kiểu “Đại tướng Võ Nguyên Giáp tuy là một thiên tài quân sự kiệt xuất thắng hai cường quốc Tây phương, một đại trí, đại dũng, nhưng vì cô thế nên phải nhẫn nhục trước những tệ đoan, bất công xã hội” là khập khễnh, không đứng vững được với thời gian, khi thế hệ trẻ Việt Nam qua những phương tiện truyền thông có cơ hội so sánh tin tức đa chiều, gạt bỏ thói sùng bái tín điều của những thế kỷ trước.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp danh tiếng lẫy lừng năm châu bốn bể đúng theo câu “thời thế tạo anh hùng”, vì rõ ràng ông đã chỉ được phong đại tướng theo sự nhận xét và theo cảm tính của một người duy nhất, vì ông đã 8 năm làm đảng viên cộng sản, và cũng chỉ trong điều kiện đặc biệt lúc đó của lịch sử. Được làm vua thua làm giặc, mọi hiển hách, hào quang sau trận Điện Biên Phủ nghiễm nhiên vào tay vị đại tướng. Có những cố gắng của vài cá nhân lý luận đó không phải là công của một đại tướng mà là của nhiều tướng khác và nhất là của toàn dân quyết tâm giành độc lập, trong đó có cả những người yêu nước bị Đảng Cộng sản thủ tiêu. Nhưng đây cũng là lý luận chật hẹp. Nếu lý luận như vậy thì chẳng có Napoléon, chẳng có Hitler. Nhưng cũng như Napoléon hay Hitler, lên voi hay xuống chó là hai mặt của một chiếc mề đay. Không thể chọn mặt này và bỏ mặt kia.

[…]

Có lẽ một mai, lịch sử sẽ phán xét Đại tướng Võ Nguyên Giáp một cách còn nghiêm khắc hơn bình thường. Vì Đại tướng luôn cố gắng và thành công trong việc chứng minh mình không chỉ là một kẻ võ biền mà là một người trí thức. Đại tướng hoàn toàn ý thức cần tuyên bố những câu gì để được sự kính trọng của thế giới. Trong cuộc đối thoại năm 1995 với nguyên Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ Mc Namara, chính Đại tướng đã thừa bén nhạy để hiểu khía cạnh tiêu cực của biệt danh “Đại tướng huyền thoại” để phủ nhận nó: “[…] vị tướng dù có công lao lớn đến đâu cũng chỉ là giọt nước trong biển cả. Chỉ có nhân dân Việt Nam là người đánh thắng Mỹ. Các ngài gọi tôi là vị tướng thần thoại, nhưng tôi tự nghĩ tôi bình đẳng với những người lính của mình. Tôi hoàn thành nhiệm vụ cũng như những người lính hoàn thành nhiệm vụ. Trên bình diện nhiệm vụ thì tôi cũng như người lính là bình đẳng, cho nên tôi rất tôn trọng người lính”.

Đại tướng Giáp thừa ngoại ngữ và phương tiện để theo dõi tình hình quốc tế. Ông thừa biết thời nay chẳng có bạn hay thù nào là vĩnh viễn mà chỉ có quyền lợi đất nước và dân tộc là vĩnh cửu. Ông thừa thông minh để biết mất quyền tự quyết cho ngoại bang là cái chết của dân tộc, chẳng có khác biệt giữa mất cho Pháp, cho Mỹ hay cho Trung Cộng. Nhưng dù có rất nhiều cơ hội tiếp xúc với giới truyền thông quốc tế, ông chỉ luôn hân hoan nhắc tới chiến lược, tới đại thắng, tới giải phóng mà không chút ngập ngừng.

Thiết nghĩ không ai được quyền lên án cá nhân con người Võ Nguyên Giáp hay Đại tướng Võ Nguyên Giáp là hèn nhát khi ông không dấn thân dùng tiếng tăm của mình để nói lớn chí nguyện của dân tộc, dù chỉ một lần:

Không có một chiến thắng nào cả!

Không bảo vệ được đất đai tổ tiên để lại, không xây dựng được một quốc gia tự chủ đúng nghĩa, cho dân và vì dân, thì mọi xương máu hy sinh là uổng phí!

Như tất cả mọi người, cá nhân cụ Giáp có quyền mong được sống yên lành, con cháu không bị khủng bố, cướp đất sống ngay trên quê hương mình.

Đại tướng Giáp cũng đã trung thành với chính mình; mặc dù Đại tướng đã có ra mệnh lệnh: “Thần tốc, thần tốc hơn nữa; táo bạo, táo bạo hơn nữa” nhưng Đại tướng cũng có nói: “Kẻ địch mạnh thì ta tránh chúng. Kẻ địch yếu thì ta đánh chúng”. Đó là cách hành xử bình thường, hợp lý, với đôi chút khôn ngoan.

Chỉ một bậc Đại nhân, Đại trí, Đại dũng mới có thể hành xử khác mọi người.

Năm 2007 khi Thiền sư Nhất Hạnh về nước và đi suốt Nam Trung Bắc để làm điều mà trong khả năng một ông thầy tu có thể làm được, điều mà Đức Đạt Lai Lạt Ma mong muốn suốt cuộc đời làm được tại Trung Quốc, là cầu nguyện và cử hành những cuộc “Chẩn tế bình đẳng”. Thầy thân chinh đến thăm Đại tướng để trao tặng ông bức thư pháp chính tay thầy viết:

“Bản Môn Xuân Ấy Còn Nguyên Vẹn”

Không thấy nhắc bức thư pháp này có được được nằm cạnh chữ “Nhẫn” được kể là treo rất trang trọng trên tường tư gia của Đại tướng hay không. Và cũng không biết khi còn sinh tiền, Đại tướng hiểu chữ “Nhẫn” ra sao và có bao giờ nhìn sâu để tìm lại cái “Tâm ban đầu” của mình cũng như của biết bao triệu người trẻ đã hy sinh tính mạng để tranh đấu cho sự tự do, no ấm, thịnh vượng của dân tộc?

Huy chương, bảng vàng, bia đá rồi cũng tan đi.

Tiếc thay cho Đại tướng đã bỏ lỡ trận đánh tối thượng của đời mình, trận đánh để thấy được cái vô thường, vô ngã, tháo gỡ được những phiền não như tham giận, sợ hãi, kiêu căng...

Thành kính nguyện cầu Hương linh cụ Võ Nguyên Giáp sớm an bình nơi cõi Phật.

T. Q.

Tác giả gửi trực tiếp cho BVN.
--------------

Khóc cho chính mình

 (Nguồn: pro&contra)


Dạ Ngân
Quá nhiều nước mắt trong những ngày này. Không phải mọi người đều khóc Ông. Không bao giờ có chuyện tất cả mọi người đều đồng lòng, huống chi đây là cái chết của một vị tướng thuộc phe thắng cuộc.
Nhưng sự thực thì nước mắt đã tuôn rơi nhiều hơn mức người ta có thể hình dung. Những người trong cuộc, những người từng cùng một chiến hào với Ông biết rõ, nỗi niềm này không giống hoàn toàn với hồi người ta khóc Hồ Chí Minh. Hồi ấy là cuộc chiến, cuộc chiến đang hồi mất mát lớn sau tổng tấn công Mậu Thân. Hồi ấy những người kháng chiến khóc một lãnh tụ, một thuyền trưởng, một con tàu và một cảm giác mồ côi chung.
Bây giờ, mọi thứ đã xa và đã cũ. Nhưng sao người ta khóc Ông không khác gì “đời tuôn nước mắt trời tuôn mưa”? Nhiều tự phát, nếu không nói là hoàn toàn tự nguyện, tự phát. Người ta đã khiến những người cách trở cảm thấy bồn chồn, những người ưu thời mẫn thế cảm thấy chấn động và những người bàng quan cũng phải tò mò, suy nghĩ.
Khóc vì cùng quá khứ đau thương.
Khóc cho những lãng quên đã từng hiện hữu.
Khóc cho những bạc đãi không nói to lên được.
Khóc cho những trầm luân của đời người.
Khóc cho bất công và oan ức mà Ông từng là biểu tượng và cũng là một chiếc phao, cho họ.
Khóc cho những trần ai mà con người đã và sẽ còn nếm trải.
Và chắc là trên hết, người ta khóc cho chính mình, cho sự bế tắc của chính mình, cho chung quanh và cho mỗi ngày sống tới.
Ông đã thoát ra, bằng cú về quê ngoạn mục, không nghĩa trang chung gì cả. Và Ông sẽ được người ta tìm về để hành hương, đển khấn khứa, để tìm quên, để xin một niềm an ủi. Phần Ông, một danh tướng còn lại, không gì xứng đáng hơn hai từ Danh Tướng ấy.
Nhưng rồi người ta sẽ lại về với nỗi niềm của mình, với mưu sinh của tha nhân, với những cuộc vật lộn triền miên với nền giáo dục với ngành y tế, với giao thông, với hỗn loạn, với sự tan rữa, mỗi ngày.
Dù muộn, vẫn xin có mấy dòng khóc cho chính mình, một người con của liệt sĩ nhà tù, giống như Ông. Khóc cho mất mát đã từng và đổ vỡ cũng đã từng. Và khóc cho bế tắc của một quốc gia thật ít hòa giải và thanh bình dù đã có hòa bình, đã lâu.
© 2013 Dạ Ngân & pro&contra


Thứ Bảy, 12 tháng 10, 2013

Cái chết của đại tướng*

*MLC: Một tuần nay trên phương tiện thông tin truyền thông kể cả lề đảng, lề dân đều tràn ngập tin tức về cái chết của huyền thoại quân sự một thời của Việt Nam, đại tướng Võ Nguyên Giáp.
Có lẽ từ lâu lắm rồi, từ thời tôi, một thằng mõ chả bao giờ để ý đến chuyện chính trị chính em, không hề biết ai là chủ tịch nước, ai là tổng bí thư, cơ cấu đảng như thế nào, v.v. tôi chìm ngập vào tuổi trẻ ham chơi, mộng mơ và ngây thơ với lũ bạn cũng ham chơi như tôi vậy.
Chỉ thỉnh thoảng lũ trẻ ham chơi bị dừng lại và tò mò vì những... đám ma, những đám ma các vị khai quốc công thần của chế độ. Nói đúng hơn những đám ma ấy xen ngang các cuộc vui chơi của lũ chúng tôi vì đó là những đám quốc tang mà quốc tang thì cả nước phải than khóc, phải nhỏ lệ, phải để tang.  Đám ma đầu tiên gợi cho tôi một chút để ý là đám ma ông Lê Duẩn. Hồi đó tôi có cảm giác cả cây cối, đất trời và vạn vật ở xứ này đều phải khóc thương và để tang ông vậy...
Hơn ba chục năm sau vào tháng 10 năm 2013 này lại có một đám ma nữa có được dáng dấp như vậy.
Tối qua cả gia đình ngồi ăn cơm tối. Ý trung nhân của tôi, một người vô cùng hâm mộ đại tướng (nhưng hỏi hâm mộ đại tướng ở điểm gì thì không trả lời được) buột miệng "sẽ chả bao giờ có một đám tang nào như thế nữa". Tôi cũng muốn đồng ý hoàn toàn với vị trung nhân của tôi nhưng hơi khác một chút là "đó là đám ma cuối 
cùng của một đế độ".
*Đại tướng: một nhân vật trong truyện Không Gia Đình.
-------------
P/S: Trong những bài viết về Võ Nguyên Giáp những ngày vừa qua tôi đặc biệt thú vị ở ba bài viết của ba tác giả mà tôi thấy có sự đồng cảm đó là Huỳnh Ngọc Chênh, Phạm Thị Hoài và blogger Phương Bích. Mạn phép các tác giả xin copy lại 3 bài viết đó về đây.
-----------------------------------------------

Thứ ba, ngày 08 tháng mười năm 2013

TÔI TRUNG



Nhìn từ hệ thống nầy, ông là danh tướng, là đại khai quốc công thần  và ông là bậc tôi trung, tôi trung hiếm có.
Nếu ông là đại tướng của chế độ dân chủ thực sự, sau chiến tranh, ông có thể như Eisenhower của Mỹ, ra ứng cử và chắc chắc sẽ dành tuyệt đại đa số lá phiếu từ người dân, bỏ xa vạn dặm các đối thủ Trường Chinh, Lê Duẩn, Phạm Văn Đồng...nếu như những người nầy dám ra tranh cử với ông.
Nhưng ông là người của chế độ độc đảng toàn trị và ông là bậc tôi trung, mỗi lời mở ra không bao giờ nằm ngoài ý Bác, ý Đảng nên ông thụ động ngồi chờ sự chọn lựa. Bác và Đảng đã không chọn lựa ông, mà chọn lựa Lê Duẩn. Ông an phận chấp hành.

Thế nhưng danh tiếng của ông lẫy lừng vượt ra khỏi biên giới của Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa, đến khắp 5 Châu, nên có kẻ trong triều đình không muốn để ông an phận. Họ tìm cách vùi dập ông. Những người cùng thời vùi dập ông đã đành, đến bọn tiểu nhân đắc chí về sau, là hàng nhãi nhép so với ông cũng nhân danh triều đình vùi dập ông không thương xót. Nghe nói có những lúc ông chỉ cần quắc mắt đập bàn là tình hình sẽ bùng nổ. Bao nhiêu đàn em mến phục ông đang chờ đợi nơi ông. Nhưng ông là bậc tôi trung, ông luôn chấp hành nghị quyết và ý chí của đảng, dù nhiều lúc ý chí đó bị bọn tiểu nhân lợi dụng.. Nghị quyết đặt ông ở đâu và ông luôn chấp hành ngồi ở đó. Sự chấp hành tuyệt đối nguyên tắc đảng của ông làm người ta thấy ông là mẫu người của "Quân xử thần tử, thần bất tử bất trung". Ông là hình ảnh của Nhạc Phi, của Nguyễn Trải...thời phong kiến xa xưa, chiến thắng lẫy lừng mọi kẻ thù ngoài biên cương nhưng không thắng nổi bọn hồ cáo chốn triều đình vì lòng trung quân mê muội của mình.

Ông một thời là thần tượng của tôi.
Tôi biết về Võ Nguyên Giáp và Điện Biên Phủ rất sớm, cỡ chừng 5,6 tuổi và tôi biết như thế này: Có một đồn Tây rất to, bao phủ kín mít bằng dây điện, ai xông vào là điện giựt chết nhăn răng, nhưng quân ta vẫn xông vào hốt đồn được nhờ mặc nguyên áo giáp chống được điện giựt.
Có lẽ những ông trẻ trong làng lớn hơn tôi bàn tán về chiến thắng Điện Biên Phủ dưới sự chỉ huy của đại tướng Võ Nguyên Giáp như vậy nên nó ngấm vào ký ức của tôi một thời gian khá lâu như vậy.
Sau nầy lớn lên thêm chút đỉnh thì tôi lờ mờ hiểu được Võ Nguyên Giáp là ai, Điện Biên Phủ là như thế nào. Nhưng cũng bắt đầu từ đó, thông tin về Tướng Giáp bị biệt tăm. Miền Nam đã xây dựng thể chế cộng hòa chống cộng quyết liệt nên dân làng tôi không còn dám bàn tán về Việt Minh, về tướng Giáp và về Điện Biên Phủ nữa. Lớn lên hơn chút, thỉnh thoảng tôi vẫn lén lút mở đài Hà Nội hoặc đài Giải Phóng nhưng vẫn chưa bao giờ  nghe các đài ấy nhắc đến Võ Nguyên Giáp. Tôi quên ông đi.
Cho đến năm 1970, bổng dưng báo Công Luận ở Sài Gòn đăng loạt tài liệu nhiều kỳ về Điện Biên Phủ của nhà báo Jules Roy người Pháp. Hình ảnh người anh hùng Võ Nguyên Giáp với chiến công Điện Biên Phủ hiển hách của ông đến với tôi một cách đầy đủ, khách quan và sinh động. Tôi hằng ngày chờ báo từ Sài Gòn ra để mua đọc không sót một kỳ. Hào hứng chờ đợi còn hơn chờ đợi Tiếu Ngạo Giang Hồ đăng từng kỳ của Kim Dung. Càng đọc càng như được bay lên mây, lòng tự hào dân tộc dâng lên ngút ngàn. Quá sức yêu quý, tôi đã cắt các bài báo ấy ra lưu giữ cho đến ngày hôm nay.
Học lịch sử chỉ thấy Tây nó đánh cho ta te tua, từ Nguyễn Tri Phương đến Hoàng Diệu, từ phong trào Cần Vương đến Văn Thân. Rồi anh hùng chống Tây nào của Việt Nam cũng hầu như bị Tây bắt, Tây đày, Tây giết. Từ vua Hàm Nghi, Tôn Thất Thuyết đến Phan Đình Phùng, Hoàng Hoa Thám, Trương Công Định...từ Trần Cao Vân, Trần Quý Cáp đến Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh...
Bây giờ tự dưng xuất hiện một chiến công lừng lẫy, một đại tướng Việt Nam còn rất trẻ tuổi đã 55 ngày đêm làm cho cả vạn quân Pháp phải trốn chui trốn nhủi như những con chuột trong lòng chảo Điện Biên để rồi tất cả bị  tràn ngập, bị bắt sống, bị đầu hàng, trong đó có cả tướng chỉ huy của quân Pháp là De Catries. Một chiến công lừng lẫy hiển hách như vậy mà từ lâu nay tôi không hề biết, bây giờ mới được biết qua chính nhà báo của phe địch viết nữa mới vô cùng thú vị chứ. Mình tự viết về mình trong chiến công lừng lẫy ấy đã sướng rồi, mà địch viết về mình đọc càng sướng làm sao.
Từ đó Võ Nguyên Giáp trở thành thần tượng số một trong tôi, soán đi ngôi vị của Che Guevara và Fidel Castro vốn là thần tượng thời thượng của tôi cũng như của nhiều thanh niên lúc bấy giờ.
Vì ông là thần tượng nên tôi theo sát bước đi của ông. Sau 75, tôi đọc không sót một cuốn sách nào viết về ông và Điện Biên Phủ cũng như cố gắng đọc một số những gì ông nói hoặc viết ra sau nầy. Đọc về Điện Biên Phủ và về ông thì rất thích thú nhưng tôi lại không có chút thú vị nào khi đọc những gì ông viết hoặc nghe ông phát biểu tại các lễ lạc quan trọng mà ông được phát biểu. Tôi thấy những điều ông nói chẳng khác gì Lê Duẩn hoặc báo Nhân Dân. Rồi càng về sau, tôi dần dần càng lo lắng về ông. Qua các kỳ đại hội, qua các chức vụ ông được phân công, tôi lờ mờ hiểu ra rằng ông bị đẩy dần khỏi bộ máy quyền lực cấp cao. Tôi đau xót lắm và liên tưởng đến hình ảnh Nhạc Phi trong truyện Tàu, dường như đang tái hiện dần ra nơi ông.
Khoảng sau năm 1990 thì tôi gặp được thần tượng của tôi bằng xương bằng thịt.
Tôi nhớ dịp đó có một hội thảo rất lớn về Phan Chu Trinh tổ chức tại Đà Nẵng. Thành phần tham dự gồm những người rất tên tuổi như Gs Trần Quốc Vượng, nhà văn Nguyên Ngọc, Phó chủ tịch nước Nguyễn thị Bình, học giả Nguyễn Văn Xuân...và Đại tướng Võ Nguyên Giáp (*). Tôi lúc ấy chưa làm báo nhưng nhờ quen thân với cụ Nguyễn Văn Xuân nên cày cục cụ xin giấy mời. Vì hội thảo về Phan Chu Trinh và vì sự có mặt của Võ Nguyên Giáp, tôi đã xin nghỉ dạy hai ngày để tham dự.
Hồi ấy đang cao trào đổi mới nên có nhiều tham luận rất hay đề cao vai trò lịch sử và sự nghiệp của Phan Chu Trinh. Qua không khí hội nghị, tôi suy đoán rằng đây là hội thảo nhằm chính thức đánh giá lại cụ Phan. Và dường như mọi người trông chờ vào phát biểu sau cùng của đại tướng để khẳng định việc ấy. Tôi cũng rất trông mong. Thế nhưng đại tướng đã làm mọi người thất vọng. Không hề bị lung lạc bởi những học giả đổi mới, ông vẫn khuôn sáo và rất kiên định lập trường, phát biểu của ông không có một chút mới mẽ. Ông không đi ra khỏi tinh thần của nghị quyết đảng. Những điều ông nói về Phan Chu Trinh là những gì tôi đã nghe cả trăm lần qua những đợt học chính trị dành cho giáo viên. Ông vẫn nói y những gì mà Tố Hữu đã thay mặt đảng định hướng từ lâu: Phan Chu Trinh lạc lối trời Âu, đường lối cải lương...
Trong phát biểu của ông, ông thường xuyên nhắc đến Bác và Đảng, và nhắc đến với một thái độ hết sức tôn kính gây ra cho tôi một cảm giác là ông không thể nào có ý kiến gì khác những ý kiến của Bác và Đảng đã đề ra và đã thấm sâu vào trong ông tự bao giờ.
Lúc đó trong tôi bất chợt dâng lên suy nghĩ, ông bảo thủ và kiên định lập trường giai cấp còn hơn cả Lê Duẩn. Nếu ông mà được Hồ Chí Minh chọn làm tổng bí thư thay vì Lê Duẩn thì đất nước khó mong đổi mới. Bởi lẽ, Lê Duẩn đã không sống quá lâu như ông nên Trường Chinh mới có cơ hội lên thay và nền tảng cho việc cải cách đổi mới mới được đặt ra. Ngay hồi đó tôi bất chợt nghĩ vậy, nhưng bây giờ thì tôi không còn nghĩ như thế nữa vì lịch sử thì biện chứng và cũng rất bất ngờ, ai biết được ra sao...
Đó là lần tôi được gặp ông duy nhất. Kể từ đó tôi không còn gặp ông nữa dù sau nầy tôi trở thành phóng viên chính trị, theo dõi viết bài về quốc hội, chính phủ, không mấy khó khăn để được tiếp cận với ông.
Hôm nay thì ông vĩnh viễn ra đi, để lại đàng sau một hệ thống. Cái hệ thống mà ông là bậc khai quốc công thần, ông là vị tôi trung hiếm có. Một hàng người dài bất tận xếp hàng chờ vào viếng ông với sự thành kính tận đáy lòng. Những người ấy mến mộ công trạng của ông và cũng có thể kèm thêm lòng thương cảm vì những gì ông phải chịu đến cuối đời. Ông như một Nhạc Phi.
Nhà nước cũng quyết định làm quốc tang trọng thể cho ông.
Tôi chợt thấy khó hiểu, tại sao cả Nhạc Phi lẫn Tần Cối đều được hệ thống vinh danh như nhau?
 HNC
* Tôi dự hội thảo không phải với tư cách nhà báo nên tôi không ghi chép gì do vậy có thể thiếu sót hoặc nhầm lẫn về thành phần tham dự, mong lượng thứ.
(Nguồn: Huỳnh Ngọc Chênh)
-----------------------

Đại tướng và chữ Đao trong chữ Nhẫn.

“Chữ Nhẫn gồm có chữ Tâm và chữ Đao. Chữ Đao đâm xuống trái tim. Tức là phải chịu đau đớn một mình... để cuộc đời trôi qua ...êm ả”?

Những ngày qua, tình cảm trong tôi diễn biến khá phức tạp. Chưa bao giờ, sự ra đi của một người, lại gây sóng gió trong lòng người Việt đến thế, bởi kẻ yêu người ghét có lẽ chẳng kém gì nhau. Dăm ngày qua, những hàng người xếp hàng vào nhà cụ Võ Nguyên Giáp, để viếng cụ vẫn kéo dài không dứt, cứ như thể thi hài cụ đang thực sự hiện diện ở đó. Ngày nào cũng thế, người ta xếp hàng từ sáng sớm, cho đến đêm khuya. Nếu lớp người có tuổi đến viếng đã đành, nhưng trong dòng người ấy có rất nhiều thanh thiếu niên, chỉ tầm tuổi cháu chắt của cụ, họ biết và hiểu gì về cụ?
Đã có lúc tôi nghĩ đơn giản đó chỉ là sự tò mò, hiếu kỳ. Mặc dù tôi cũng đến viếng cụ, nhưng tình cảm lúc đó chỉ như đi viếng mọi con người bình thường khác, khi họ ra đi về bên kia thế giới. Nghĩa là cũng xúc động, cũng rơi nước mắt. Cũng có người nói, không hẳn là có tình cảm gì đặc biệt lắm, nhưng đây là một cơ hội hiếm hoi, phải đến một lần vừa là để viếng, vừa là để thăm nơi con người được nhiều người cho là một huyền thoại, đã sống hơn nửa thế kỷ tại đây. Nói thế thôi chứ khó lý giải lắm trước những hiện tượng đó. Giải thích cách gì cũng là phiến diện.

Tôi đã định không viết gì, trước hết vì đôi lúc nói ra sự thật khá nguy hiểm. Nó không chỉ động chạm đến người đã khuất, mà đến cả những người còn đang sống. Chỉ vì chuyện yêu ghét, khen chê mà nhiều người đang là bạn bè lại quay lưng lại với nhau sau những cuộc tranh cãi gay gắt, hoặc biết là không thể tranh luận, nên chỉ thất vọng về nhau trong im lặng. Có người vốn chẳng bao giờ quan tâm đến mọi sự kiện, lại dửng dưng nhìn tất cả những chuyện ồn ào đó, bảo cả đất nước đang lên đồng yêu, lên đồng ghét, lôi chuyện cũ ra bới móc mà quên đi cái thực tại, như ở Văn Giang và Trịnh Nguyễn đang dầu sôi lửa bỏng chuyện nông dân giữ đất.
Tôi như kẻ ba phải, ngơ ngác đứng giữa những hỗn loạn thông tin, những quan điểm trái chiều, thấy ai cũng có lý của họ. Họ cãi nhau và không ai đặt được mình vào địa vị của người khác, kể cả của người vừa mới nằm xuống. Cứ gì cụ Giáp, bất cứ mỗi sự ra đi của một người nào có ảnh hưởng đến xã hội như 2 nạn nhân, trong vụ bắn cán bộ địa chính ở Thái Bình, cũng đều chia dư luận ra làm 2 phe. Nhiều khi người ta tán thành, đồng ý, nhưng lại kèm theo chữ “nhưng mà” phía sau. Đúng là chuyện đời không đơn giản chỉ là “Yes” or “No”, mà còn “But” hay “If” nữa!
Khi một người nằm xuống, đó không phải là thời điểm thích hợp để lôi quá khứ ra mổ xẻ. Nhưng vì cả cuộc đời cụ gắn liền với một chế độ, mà không ai thống kê ra được là có bao nhiêu người yêu, bao nhiêu người ghét, bao nhiêu người sung sướng, bao nhiêu người đau khổ vì nó, nhất là cụ lại ở một vị trí đặc biệt như vậy thì khó tránh khỏi chuyện mổ xẻ kia. Thôi thì cũng đừng ai bức xúc quá về những bức xúc của người khác. Hãy công bằng cho họ được yêu, được ghét đi.
Thế thì cũng cho tôi  bày tỏ chút ít. Những năm gần đây, tôi không còn thần tượng cụ Giáp như trước kia, không phải vì cụ nhẫn nhịn nhận cái chức trưởng ban sinh đẻ có kế hoạch, mà vì cụ không lên tiếng bảo vệ các tướng lĩnh khi họ bị thanh trừng. Tuy chỉ là dân thường, nhưng tôi luôn coi trọng cái nghĩa hơn cái tài. Thế nên, tôi rất buồn vì những thông tin thâm cung bí sử, có liên quan đến cuộc đời của cụ, mà chỉ vào thời đại internet mới được hé lộ, bởi những người tạm coi là người trong cuộc. Giờ đây, chỉ cần gõ vào google là ra rất nhiều bài viết về điều này. Có thể nó không hoàn toàn chính xác và khách quan, nhưng đáng tiếc là tôi lại tin vào điều đó.
Rất nhiều năm trước, đã có những xì xầm bàn tán, những bài viết truyền tay nhau trong xã hội, về những vụ “thanh trừng” người nào dám phản đối đường lối chính sách của đảng, mà họ cho là sai lầm.  Cho dù những người đó là bậc công thần cỡ nào như cụ Hoàng Minh Chính, cụ Trần Xuân Bách, cụ Nguyễn Mạnh Tường, cụ Trần Độ....Trong bối cảnh đó, cụ Giáp muốn tồn tại buộc phải “Nhẫn”?
Ít ra cho đến bây giờ, người đời vẫn có kẻ trách cụ nhẫn quá thành nhục. Sau này những người được cho là hãm hại cụ hoặc đã về bên kia thế giới, hoặc cũng đã “về vườn”, lớp lãnh đạo trẻ kế tục cũng không khá gì hơn. Bề ngoài họ vờ vĩnh kính trọng cụ, nhưng phớt lời mọi ý kiến đóng góp của cụ trước những vấn đề hệ trọng của đất nước.
Có ai nghĩ rằng, cái “Nhẫn”của cụ Giáp cũng là một sự hy sinh không?
Cái “Nhẫn” của cụ là để cho lịch sử thấy, cách đối xử của những người cộng sản với nhau như thế nào?
Ví dụ ngay bản thân tôi, chỉ là một kẻ vô danh tiểu tốt, cũng không thích chịu ơn của kẻ mình khinh bỉ. Thế nên họ đểu cáng tôi lại thấy thanh thản, vì đã không mắc nợ họ điều gì.
Nếu cụ Giáp cáo lão từ quan, để tỏ rõ khí phách anh hùng thì chuyện gì sẽ xảy ra? Chắc gì cả thiên hạ đã hoan nghênh cụ? Có khi lúc đó thiên hạ lại kết tội cụ là một người lính đào ngũ, bỏ trống trận địa cho gian thần bách hại công thần?
Hình như chưa một ai trong hàng ngũ lãnh đạo cao cấp nhất, lại thực sự về vườn một cách đúng nghĩa. Không  hẳn là vì họ tham quyền cố vị, mà có lẽ có một cơ chế nào đó, giống như vòng kim cô chẳng hạn, để họ khống chế lẫn nhau. Thế nên nếu cụ Giáp mà có ý từ quan thì đâu có dễ?
Vậy là cụ chịu nhẫn để ở lại với đời. Cụ như một tượng đài sống mà cả hai phía cùng muốn duy trì để lợi dụng. Một người bạn giải thích cho tôi, “Chữ Nhẫn gồm có chữ Tâm và chữ Đao. Chữ Đao đâm xuống trái tim. Tức là phải chịu đau đớn một mình... để cuộc đời trôi qua ...êm ả”. Tôi thích cách giải thích này.

Khôn ngoan không lại với giời, họ chơi xấu cụ thì thiên hạ mới thấy cái tâm địa xấu xa của họ được chứ? Ngay cái cách họ không nghe lời cụ, nhưng lại tỏ ra hiếu thảo với cụ đã tố cáo đó là trò hề. Bản thân họ cũng rối như gà mắc tóc, không biết xử trí thế nào ngay cả trước sự ra đi của cụ. Nào đâu cần họ đứng ra tổ chức Quốc tang, việc người dân tự nguyện đến viếng tại nhà cụ đã đủ làm họ ghen tức nổ ruột. Có ý kiến còn cho đó là sự phản kháng ngầm, có ý thách thức của dân chúng. Có lẽ nhìn khối người này, cũng lắm anh ngán lắm. May họ không dở cái bài cấm tụ tập đông người ở đây.
Thậm chí cho rằng dân chúng lên đồng đi, tôi vẫn dám chắc trong tất cả những người cộng sản, không có một ai được dân chúng tiễn đưa khi về bên kia thế giới như cụ Giáp. Đó mới chính là nỗi hận khó nuốt trôi của những người từng ganh ghét, hãm hại cụ. Buộc phải tổ chức Quốc tang, họ phải ngậm bò hòn làm ngọt. Thôi! Đó cũng là cách trả thù ngọt ngào rồi các bác ạ.
Mặc kệ ai tung hô, phong thánh. Mặc kệ ai chửi bới hay nguyền rủa, cụ ra núi Chùa đảo Yến nghỉ, cách xa mọi ồn ào của trần thế. Mấy ai ra đó được để mà quấy quả cụ. Người đời nay hay đời sau phán xét công hay tội thì cụ cũng đi xa rồi. Một trăm linh ba năm gánh gánh nặng cuộc đời, đã quá đủ với một con người rồi, phải không ạ.

Kính cụ về nơi yên giấc ngàn thu.

MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ ĐÁM TANG ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP

No-U, thành phần bị nhà cầm quyền ngầm cho là phản động đi viếng đại tướng.
Hình ảnh

Hình ảnh: 11g30 hôm nay, 8/10, đoàn người xếp hàng vào viếng Đại tướng vẫn kéo dài tới cổng Bộ Ngoại giao. Dọc Điện Biên Phủ mình thấy mọi người xếp hàng đôi, và hình như tiến đến sát nhà 30 Hoàng Diệu thì đội ngũ giữ trật tự mới yêu cầu chuyển thành hàng một.

Nhân dân đi viếng đại tướng

Bà con Văn Giang lập bàn thờ đại tướng ngay trên mảnh đất đang bị cướp phá....
Xếp hàng dài tới tận vòng xuyến gần Lăng - trong những đêm viếng đại tướng


Trong khi dư luận tập trung vào tám tang đại tướng, công an tràn về Trịnh Nguyễn, bắt bớ những người dân phản đối xây nhà máy nước thải không hợp lòng dân.
Thôn xóm tràn ngập công an, náo loạn một vùng quê yên tình. 
Hình ảnh: Mọi người ơi, sự việc thì giống nhau nhưng bản chất không hẳn đã được hiểu giống nhau. Khi các cháu U19 bay ra HN đến được nhà Đại tướng đã muộn nên các cháu bảo nhau quỳ xuống viếng vọng Đại tướng để ra về. Nhìn thấy cảnh đấy gia đình Đạitướng đã xin phép BTC đặc cách cho các cháu vào. Gia đình không toàn quyền quyết định việc đóng - mở cổng đâu các bạn ạ.
U19 Việt Nam về muộn, khi đã hết thời hạn viếng thăm. Nhìn cảnh này, gia đình đại tướng đã phải can thiệp với Ban tổ chức cho các cháu vào viếng. Người dân dù không được vào, cũng hoàn toàn ủng hộ.

Theo một người đi viếng về nói: “Toàn bộ lực lượng an ninh đã vây kín nhà tướng Giáp vì... sợ BẠO LOẠN”. Có lý lắm khi đọc bài dưới đây.



http://news.zing.vn/Dam-tang-bien-thanh-dai-bieu-tinh-chong-chinh-phu-post325557.html

Nhưng không có lý vì họ chả hiểu gì dân ta cả.
(Nguyồn: Phương Bích) 
----------------------

Vĩnh biệt một thời đại

Tháng 10 7, 2013
Phạm Thị Hoài
Ông là đại diện cuối cùng của một thế hệ mà chúng ta chỉ còn gặp lại trên những trang hồi kí, Thế hệ Vàng của cuộc Cách mạng Giải phóng Dân tộc, trong sáng, lãng mạn, tràn đầy lí tưởng. Qua mỗi thế hệ đến sau, vàng dần biến thành đồng thau và thế hệ hiện đang lãnh đạo đất nước này trông không khác gì đất sét. Người ta thương tiếc ông như rỏ nước mắt cho những phẩm chất đẹp đẽ cũng theo ông về bên kia, để lại bên này một thế giới chân không về giá trị.
Ông là một trong hai nhà lãnh đạo Việt Nam tắm trong một hào quang quốc tế. Người kia đã khuất từ chính xác 44 năm trước. Trong cái bóng của ông, các chính khách đương thời của chúng ta trông không khác các vĩ nhân tỉnh lẻ. Gắn với tên ông, chế độ cộng sản ở đất nước này dường như dễ gây thiện cảm hơn, thậm chí lung linh hơn trong mắt thế giới. Hào quang ấy hẳn cũng đã giúp ông tránh được số phận của nhiều đồng chí và cộng sự thân thiết từng bị nuốt chửng trong chiếc hộp đen của quyền lực đỏ đến nay còn khép kín. Những ngày này, khi hào quang ấy cũng theo ông ra đi, người ta bám vào nó như vầng sáng cuối cùng hắt lại từ dĩ vãng.
Theo ông ra đi là thiên tài quân sự mà huyền thoại đã từ lâu bịt kín mọi ngả nhận thức khác. Thiên tài cầm quân của ông đồng hóa thành thiên tài chống ngoại xâm của Đảng Cộng sản, điều sẽ trở thành biện minh số một cho độc quyền thống trị vĩnh cửu của tập đoàn chính trị mà ông suốt đời trung thành này. Thành tích của vị “Napoléon Đỏ” đã đứng cao hơn núi máu xương chiến trường. Những ngày này hoài niệm đạn bom lên tiếng để hiện thực lặng im, rằng đất nước của vị tướng vĩ đại đã thắng trong chiến tranh và thua trong hòa bình. Gần nửa cuộc đời sau của ông là bằng chứng lặng lẽ của hiện thực ấy.
Theo ông ra đi là những hi vọng tìm một điểm tựa tầm cỡ khai quốc công thần cho một hành trình cứu quốc mới, đưa Việt Nam ra khỏi vòng tròn ma quái của nghèo hèn, lạc hậu, băng hoại, phụ thuộc, chuyên chế và hỗn loạn. Dù chỉ lên tiếng một số lần, có thể là quá thưa thớt và yếu ớt so với mong đợi, và không bao giờ chạm lằn ranh cho phép của thể chế, ông đã là một biểu tượng, một chỗ dựa tinh thần, một uy quyền đạo đức trong một khung cảnh thiếu vắng mọi điểm tựa. Dù chưa từng có một ảnh hưởng quyết định nào với nền chính trị Việt Nam và quá khiêm nhẫn để đột phá và cách tân, ông đã là một địa chỉ của hi vọng cải cách.
Theo ông ra đi là thời đại đã thành cổ điển của những đại tự sự giải phóng dân tộc, chống thực dân, chống đế quốc, chống phong kiến, cách mạng vô sản và chủ nghĩa cộng sản như nấc thang tiến hóa cuối cùng của nhân loại. Một thời đại đầy xung đột, lầm than, bạo lực. Một thời đại đầy ấu trĩ, cuồng tín, u mê. Song cũng đầy những vẻ đẹp của niềm tin giản dị và hùng tráng bởi những nhân cách và tầm vóc phi thường. Thời đại ấy đã cáo chung ngay khi ông còn sống. Bây giờ ông có thể cùng thời đại của mình yên nghỉ. Một cuộc đời dài có thể vắt qua hai thế kỉ, song không một vĩ nhân nào trong lịch sử đóng được dấu ấn lên hai thời đại kề nhau.
Kính cẩn vĩnh biệt ông. Vĩnh biệt một thời đại. Cầu cho thời đại hôm nay không còn cần đến những vị tướng và những chiến trường.
© 2013 pro&contra

Thứ Hai, 30 tháng 9, 2013

Vị thế và vai trò của Việt Nam trên thế giới ngày càng được nâng cao

*MLC: Tối qua bản tin thời sự lúc 19h hàng ngày của VTV, "giành" gần như hầu hết thời lượng để phát bài phát biểu của ngài TT Nguyễn Tấn Dũng tại Phiên thảo luận cấp cao Khóa họp 68 Ðại hội đồng LHQ tại Hoa Kỳ từ ngày 26 đến 28-9. Mình khá ngạc nhiên khi đồng chí ấy thản nhiên một cách nghênh ngang  nói đến "nhân quyền" đến "tự do" đến "đói nghèo" đến nước này nước kia trên thế giới cứ như thể những thứ đó ở đâu đâu, ở một nơi nào đó trên thế giới... nghe mà choáng  và khâm phục ! thật khâm phục !
Không khâm phục sao được vì trình độ "chém gió" đạt tới dạng thượng thừa của ngài. Chém mà cứ như cả thế giới không hề biết vừa mới hôm trước ngài qua CH Pháp cậy cục nhờ vả ra sao. Không khâm phục sao được khi nền kinh tế VN do đích thân ngài dẫn dắt đang hấp hối, nhân quyền tự do trong nước bị vi phạm với hàng loạt vụ bắt giam, chờ xét xử như vụ LS Lê Quốc Quân và CP của ngài luôn nằm trong danh sách đen bị lên án vì "vi phạm nhân quyền" hay "kẻ thù của internet" của các tổ chức quốc tế như Human Rights Watch, CPJ, v.v ấy nhưng ngài vẫn cứ tỉnh bơ, thản nhiên vẻ bất cần lèo lèo nói cười rểnh rảng, để sau đó dàn đồng ca truyền thông lề đảng giật những cái tít "Vị thế và vai trò của Việt Nam trên thế giới ngày càng được nâng cao (*)" - Nhân dân-"Nâng cao vai trò, vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế"**-VOV-"Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò và vị thế trên thế giới"***, QĐND...
Để xem thực hư cái vai trò và vị thế của VN như thế nào, "được nâng cao" như thế nào trên thế giới thì hãy ghé mắt qua mấy hãng truyền thông thế giới như CNN, BBC. Không một phút hình nào của ngài thủ tướng đáng kính của VN xuất hiện trên những kênh truyền hình, không một dòng tin nào trên các website của họ. Chỉ duy nhất có bản tin của BBC tiếng Việt giật tít "Thông điệp của Thủ tướng Dũng tại LHQ" nhưng nên nhớ kênh này cũng chủ yếu dùng cho người Việt là chính.
Sử dụng công cụ tìm kiếm Google với từ "Prime Minister Nguyen Tan Dung in General Debate of the 68th Session hoặc Prime Minister Nguyen Tan Dung in 68 th UN meeting" đều ra kết quả
About 54,700 result (0.39 seconds) nhưng lại là những kết quả từ các trang VOV, Nhandan, dangcongsan v.v dưới phiên bản...Tiếng Anh.
À té ra cái Phiên thảo luận cấp cao ấy ai tới chả ăn tục nói phét, chém gió thoải mái được. Mặt khác LHQ gồm hàng trăm nước, chỉ có những nước có vị thế "như thế nào" mới được truyền thông quốc tế quan tâm như Mỹ, Đức, Nga, v.v hay tình hình nóng bỏng tại Syria hoặc diễn biến mới nhất về quan hệ giữa Mỹ-IRAN.
"Phát biểu tại Đại hội đồng LHQ, Thủ tướng VN nói tới nguy cơ xung đột và thậm chí chiến tranh ở Biển Đông và bán đảo Triều Tiên."- Ảnh nguồn BBC

Phải chăng biết vậy nên ngài TT của chúng ta cứ thoải mái chém gió mà không sợ ai bắt bẻ, ném đá? rồi sau đó các phương tiện truyền thông nô lệ trong nước phát sóng, viết bài ca ngợi để ...lấy le với nhân dân trong nước?
*http://nhandan.com.vn/chinhtri/tin-tuc-su-kien/item/21319902-v%E1%BB%8B-th%E1%BA%BF-v%C3%A0-vai-tr%C3%B2-c%E1%BB%A7a-vi%E1%BB%87t-nam-tr%C3%AAn-th%E1%BA%BF-gi%E1%BB%9Bi-ng%C3%A0y-c%C3%A0ng-%C4%91%C6%B0%E1%BB%A3c-n%C3%A2ng-cao.html
**http://vov.vn/Chinh-tri/Nang-cao-vi-tri-va-uy-tin-Viet-Nam-tren-truong-quoc-te/282999.vov
***http://www.qdnd.vn/qdndsite/vi-VN/61/43/10/50/50/265137/Default.aspx